Cari Hesap Alacağına İlişkin İcra Takibi Nasıl Başlatılır? Cari Hesap Alacağının Tahsili Süreci ve Tüm Hukuki Aşamalar

Cari Hesap Alacağı Nedir?

Ticari hayatın devamlılık arz eden ilişkilerinde taraflar, her işlem için ayrı ayrı ödeme yapmak yerine, karşılıklı borç ve alacaklarını belirli dönemlerde mahsuplaştırarak tek bir bakiye üzerinden hesaplaşmayı tercih etmektedir. İşte bu sistem cari hesap ilişkisi olarak adlandırılmaktadır.

Cari hesap ilişkisi özellikle;

• Mal alım satımı yapan şirketler,

• Distribütörlük ilişkileri,

• Bayilik sistemleri,

• Toptan ticaret yapan işletmeler,

• Sürekli hizmet ilişkileri

bakımından sıklıkla kullanılmaktadır.

Taraflar arasında gerçekleşen işlemler sonucunda hesap kesim tarihinde ortaya çıkan bakiye, cari hesap alacağını oluşturmaktadır.

Ancak ticari ilişkilerde en sık karşılaşılan sorunlardan biri, cari hesap bakiyesinin borçlu tarafından ödenmemesidir. Bu durumda alacaklı, İcra ve İflas hukuku kapsamında icra takibi başlatarak alacağını tahsil etmeye çalışabilir.

Cari Hesap Sözleşmesi Nedir?

Cari hesap sözleşmesi, Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş özel bir sözleşme türüdür.

Bu sözleşmede taraflar;

• Karşılıklı alacaklarını,

• Ticari işlemlerden doğan borçlarını,

• Belirli bir dönem içerisindeki hesap hareketlerini

tek tek talep etmeyip cari hesaba kaydetmeyi kabul ederler.

Hesap dönemi sonunda ortaya çıkan bakiye ise talep edilebilir hale gelir.

Cari hesap sözleşmesinin yazılı olarak yapılması ileride çıkabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından önem taşımaktadır.

Cari Hesap Alacağı Nasıl Doğar?

Cari hesap ilişkisi içerisinde taraflar arasında birçok işlem gerçekleşebilir.

Örneğin;

• Mal teslimleri,

• Hizmet faturaları,

• İade işlemleri,

• Ödemeler,

• Mahsuplar,

• Prim ve iskonto kayıtları

cari hesap hareketi oluşturabilir.

Dönem sonunda yapılan hesap kapatması sonucunda bir taraf lehine bakiye ortaya çıkarsa bu tutar cari hesap alacağı olarak talep edilebilir.

Cari Hesap Alacağına Dayalı İcra Takibi Yapılabilir mi?

Evet.

Cari hesap bakiyesinin ödenmemesi halinde alacaklı tarafından ilamsız icra takibi başlatılması mümkündür.

Cari hesap alacakları uygulamada en sık takip edilen ticari alacak türleri arasında yer almaktadır.

Özellikle şirketler arasındaki ticari ilişkilerde milyonlarca liralık alacaklar cari hesap kayıtlarına dayanmaktadır.

Bu nedenle İcra ve İflas hukuku uygulamasında cari hesap alacakları önemli bir yer tutmaktadır.

Cari Hesap Alacağı İçin Hangi Takip Türü Kullanılır?

Cari hesap alacaklarında en yaygın yöntem genel haciz yoluyla ilamsız icra takibidir.

Alacaklı;

• Cari hesap ekstresine,

• Mutabakat belgelerine,

• Ticari defter kayıtlarına,

• Faturalara,

• Sözleşmelere

dayanarak takip başlatabilir.

Takip sonrasında borçluya ödeme emri gönderilir.

Cari Hesap Alacağı İçin İcra Takibi Nasıl Başlatılır?

1. Alacağın Tespit Edilmesi

Takip öncesinde alacak miktarının doğru belirlenmesi gerekir.

Bu kapsamda;

• Cari hesap ekstreleri,

• Muhasebe kayıtları,

• Faturalar,

• Banka hareketleri,

• Mutabakat yazıları

incelenmelidir.

Özellikle uzun yıllara yayılan ticari ilişkilerde hesaplamaların dikkatle yapılması gerekmektedir.

2. Yetkili İcra Dairesinin Belirlenmesi

Takip başlatılmadan önce yetkili icra dairesi belirlenmelidir.

Genellikle;

• Borçlunun merkez adresi,

• Sözleşmede belirlenen yer,

• İfa yeri

yetki açısından önem taşımaktadır.

Yanlış yerde başlatılan takipler sürecin uzamasına neden olabilir.

3. Takip Talebinin Hazırlanması

Takip talebinde;

• Taraf bilgileri,

• Cari hesap bakiyesi,

• Faiz talepleri,

• Dayanak belgeler

yer almalıdır.

İcra müdürlüğüne başvurulmasıyla birlikte takip dosyası açılır.

4. Ödeme Emrinin Gönderilmesi

İcra müdürlüğü tarafından borçluya ödeme emri gönderilir.

Borçluya;

• Borcun ödenmesi,

• İtiraz hakkı,

• Süreler

bildirilir.

Borçlu yasal süresi içerisinde itiraz etmezse takip kesinleşir.

Cari Hesap Alacağında Mutabakatın Önemi

Cari hesap uyuşmazlıklarında mutabakat belgeleri büyük önem taşımaktadır.

Mutabakat;

borçlunun belirli bir tarih itibarıyla hesap bakiyesini kabul ettiğini gösteren önemli bir delildir.

Özellikle yazılı olarak alınan cari hesap mutabakatları, ileride açılacak dava ve icra takiplerinde alacaklı lehine güçlü delil oluşturur.

Birçok İcra avukatı tarafından takip öncesinde mutabakat kayıtlarının incelenmesi tavsiye edilmektedir.

Borçlu İcra Takibine İtiraz Ederse Ne Olur?

Borçlu ödeme emrine itiraz edebilir.

Bu durumda takip durur.

Ancak bu durum alacağın ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Alacaklının çeşitli hukuki hakları bulunmaktadır.

İtirazın Kaldırılması Talebi

Alacaklının elinde yeterli yazılı deliller varsa icra mahkemesinde itirazın kaldırılması talep edilebilir.

Özellikle;

• Yazılı sözleşme,

• Cari hesap mutabakatı,

• Borç ikrarı,

• Kesin hesap belgeleri

bu süreçte önem taşımaktadır.

İtirazın İptali Davası

Borçlu itiraz etmişse alacaklı genel mahkemelerde itirazın iptali davası açabilir.

Mahkeme tarafından;

• Ticari defterler,

• Cari hesap kayıtları,

• Bilirkişi raporları,

• Faturalar,

• Banka kayıtları

incelenmektedir.

Alacağın varlığı tespit edilirse takip devam eder.

Ayrıca icra inkâr tazminatına da hükmedilebilmektedir.

Cari Hesap Alacaklarında Ticari Defterlerin Önemi

Cari hesap davalarında ticari defterler çoğu zaman en önemli delillerden biridir.

Mahkeme;

• Yevmiye defterlerini,

• Kebir defterlerini,

• Envanter kayıtlarını,

• Cari hesap hareketlerini

inceleyerek sonuca ulaşır.

Usulüne uygun tutulmuş ticari defterler, alacağın ispatında önemli rol oynar.

Cari Hesap Alacağında Faiz Talebi

Cari hesap alacaklarında faiz talep edilmesi mümkündür.

Faizin başlangıç tarihi;

• Sözleşme,

• Hesap kesim tarihi,

• Temerrüt tarihi,

• İhtar tarihi

gibi kriterlere göre belirlenebilir.

Yanlış faiz hesabı yapılması takip sürecinde sorunlara yol açabileceğinden dikkatli hareket edilmelidir.

Cari Hesap Alacağında Haciz Süreci

Takip kesinleştikten sonra alacaklı haciz talep edebilir.

Borçlunun;

• Banka hesapları,

• Araçları,

• Taşınmazları,

• Şirket hisseleri,

• Ticari alacakları,

• Üçüncü kişilerdeki hakları

haczedilebilir.

İcra ve İflas hukuku kapsamında haciz işlemleri, alacağın tahsil edilmesini sağlayan en etkili araçlardan biridir.

Banka Hesaplarına Elektronik Haciz

Günümüzde en etkili tahsil yöntemlerinden biri elektronik hacizdir.

Elektronik sistemler aracılığıyla;

• Banka hesapları,

• Mevduatlar,

• Finansal varlıklar

tespit edilerek haciz uygulanabilmektedir.

Hesapta bulunan tutarların icra dosyasına aktarılması sağlanabilir.

Araç ve Taşınmaz Satışı Yoluyla Tahsilat

Borçlunun malvarlığı üzerinde haciz bulunuyorsa satış işlemleri gerçekleştirilebilir.

Bu kapsamda;

• Araçlar,

• Konutlar,

• Arsalar,

• İş yerleri,

• Fabrikalar

satışa çıkarılarak alacak tahsil edilebilir.

Özellikle yüksek tutarlı ticari uyuşmazlıklarda bu yöntem sıklıkla kullanılmaktadır.

Şirketlere Karşı Cari Hesap Takibi

Cari hesap alacaklarının büyük kısmı şirketler arasında ortaya çıkmaktadır.

Şirketlere karşı başlatılan takiplerde;

• Ticaret sicili kayıtları,

• Yetkili temsilciler,

• Şirket merkez adresleri

doğru şekilde belirlenmelidir.

Aksi halde takip işlemlerinde gecikmeler yaşanabilir.

Bu nedenle deneyimli bir İcra avukatı desteği büyük önem taşımaktadır.

Cari Hesap Alacaklarında Arabuluculuk

Uyuşmazlığın niteliğine göre ticari dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilmektedir.

Özellikle itirazın iptali davası açılacaksa dava şartlarının dikkatle değerlendirilmesi gerekir.

Sürecin başında yapılacak hukuki analiz, ileride yaşanabilecek usul sorunlarını önleyebilir.

Cari Hesap Alacaklarında Zamanaşımı

Cari hesap alacaklarında zamanaşımı süresi somut olayın özelliklerine göre değişebilmektedir.

Özellikle;

• Hesap kesim tarihi,

• Son işlem tarihi,

• Borç ikrarı,

• Mutabakat kayıtları

zamanaşımı hesaplamasında önem taşımaktadır.

Bu nedenle alacağın uzun süre bekletilmemesi tavsiye edilmektedir.

Cari Hesap Alacaklarında En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada sıklıkla karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Yazılı sözleşme yapılmaması,

• Cari hesap mutabakatı alınmaması,

• Eksik muhasebe kayıtları,

• Yanlış faiz hesaplaması,

• Zamanaşımının gözden kaçırılması,

• Delillerin saklanmaması,

• İtiraz sonrasında dava açılmaması.

Bu hatalar alacağın tahsilini ciddi şekilde zorlaştırabilmektedir.

Cari Hesap Alacağının Tahsilinde Hukuki Destek Neden Önemlidir?

Cari hesap ilişkileri çoğu zaman yüzlerce işlemden oluşmaktadır.

Bu nedenle;

• Alacağın hesaplanması,

• Delillerin hazırlanması,

• Faiz hesapları,

• İcra işlemleri,

• Dava süreçleri

uzmanlık gerektirmektedir.

Deneyimli bir İcra avukatı tarafından yürütülen takipler, tahsilat ihtimalini önemli ölçüde artırmaktadır.

Sonuç

Cari hesap alacakları, ticari hayatın en yaygın uyuşmazlık konularından biridir. Taraflar arasındaki uzun süreli ticari ilişkiler sonucunda oluşan bakiye alacakların tahsili için çoğu zaman icra takibi yoluna başvurulmaktadır.

Cari hesap alacağının tahsilinde doğru hesaplama yapılması, mutabakat kayıtlarının incelenmesi, ticari defterlerin değerlendirilmesi ve gerekli delillerin eksiksiz hazırlanması büyük önem taşımaktadır. Takibin kesinleşmesinden sonra banka hesapları, araçlar, taşınmazlar ve diğer malvarlığı unsurları üzerinde haciz işlemleri uygulanabilmektedir.

İcra ve İflas hukuku alanında uzman bir İcra avukatı tarafından yürütülen süreçler, alacağın daha hızlı ve etkin şekilde tahsil edilmesine katkı sağlamaktadır. Özellikle yüksek tutarlı ticari uyuşmazlıklarda profesyonel bir hukuk bürosu desteği alınması, hem usul hatalarının önlenmesi hem de alacaklının haklarının en güçlü şekilde korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Deneyimli bir hukuk bürosu tarafından takip edilen icra ve dava süreçleri, cari hesap alacaklarının tahsilinde başarı oranını önemli ölçüde artırmaktadır.